Physcia clementei is ook op Europees niveau een bedreigde soort, die meestal lokaal en dan zeldzaam voorkomt (vaak maar een of enkele exemplaren per groeiplaats). Het verspreidingsgebied is wel groot: van de Verenigde Staten (Californie) tot West en Zuid-Europa, Noord-Afrika, en verder in Nepal en Australie. In Groot-Brittannie en Ierland is de soort zeldzaam en voornamelijk tot het zuiden beperkt. Daar komt hij voor op geeutrofieerde schors van geexponeerde bomen langs wegen en in parken, op rotskliffen en muren aan de kust en op grafstenen. In Nederland is de soort alleen bekend van loofbomen naast boerderijen, langs wegen en in een moerasbos. Oude populaties zijn bekend van de Friese Wouden en bij Deventer. De laatste decennia worden nieuwe vestigingen gemeld, ondermeer in Drenthe, Overijssel, Utrecht, Zeeland en oostelijk Brabant. In Zeeland lijkt het aantal groeiplaatsen toe te nemen, maar overal in het land blijft het een zeldzaam gevalletje. Nog begin 20e eeuw moet de soort in Nederland veel algemener zijn geweest, en in de 19e eeuw zijn in en bij Amsterdam twee exemplaren verzameld: in blok 25-44 aan de Sloterweg, en in blok 25-35 aan de Amsteldijk tussen Amstelkade en Mauritskade. Op 2 kilometer van de laatste plek, in hetzelfde blok, is de soort nu teruggevonden op een iep langs de Singel, tussen Raadhuisstraat en Brouwersgracht. Hij groeide op de zuidzijde van een iep (van gemiddelde leeftijd), op twee meter hoogte. Onder het exemplaar hebben zich al wat nieuwe, kleine exemplaren gevestigd. Dobson deelt Physcia clementei in als zone 10-soort, een voor luchtvervuiling uiterst gevoelige soort. Teken dat de SO2-belasting zich nu zo langdurig op een laag niveau bevindt dat zeer gevoelige soorten aan het terugkeren zijn? Tot die soorten behoren typische iep-bewoners als Iepenzonnetje (Caloplaca luteoalba), Wimpermos (Anaptychia ciliaris) en Caloplaca cerina, soorten die vroeger ook in Amsterdam voorkwamen. Het zal nog verre toekomstmuziek zijn, maar deze vondst geeft moed.
Henk Timmerman
- physciaclementei3.jpg (147.09 KiB) 10810 keer bekeken
- physciaclementei4.jpg (180.14 KiB) 10810 keer bekeken